Domy pomocy społecznej w Polsce. Od działań filantropijnych do instytucjonalnych form wsparcia – proces budowania instytucji | Teresa Zbyrad

poniedziałek, 31 sierpnia 2026

Wyrażam wielkie uznanie dla Autorki za Jej wielki trud napisania obszernej i bardzo potrzebnej monografii obrazującej rozwój instytucjonalnych form opieki, za wnikliwą analizę uwarunkowań społecznych, politycznych i gospodarczych, które mocno limitowały zakres i formy dostępnej opieki dla kategorii społecznych nie w pełni samodzielnych w codziennej egzystencji. Autorka pracy jest znaną w środowisku socjologów i polityków społecznych badaczką instytucjonalnych form opieki, a problematyką domów społecznych zajmuje się od 20 lat, zatem książka jest podsumowaniem Jej wieloletnich poszukiwań specyficznych form wsparcia oferowanych przez różne w sensie organizacyjnym placówki. Książka jest swoistą wędrówką od najstarszych i najprostszych form opieki do współczesnych, opartych na innych zasadach i innych wartościach. Za najbardziej wartościową kwestię recenzowanej książki uważam chronologiczny przegląd cech organizacji opieki, pomocy i wsparcia, odzwierciedlający troskę o ludzi biednych, chorych i starych.

Z recenzji dr hab. Anny Michalskiej, prof. UAM

Lublin – biografia kapitału | Mirosław Łoboda, Ilona Skibińska-Fabrowska

piątek, 28 sierpnia 2026

Pokazana w monografii historia gospodarcza Lublina to wciągająca opowieść o tamtejszych ludziach biznesu i ich losach – o zasłużonych dla rozwoju miasta, którzy udostępnili swój kapitał, by budować dynamicznie rozwijające się miasto.
To fascynująca i wciągająca opowieść o kapitale, który ma ludzką twarz, o fortunach budowanych z nadzieją, rozwijanych z pasją, a także czasami traconych z dnia na dzień. Pozwala ona ocalić od zapomnienia ich wysiłek i zaangażowanie oraz oddać hołd tym, którzy budowali miasto dla ludzi – dla nas, którzy dzisiaj jesteśmy beneficjentami niegdysiejszych decyzji.
Monografia Lublin – biografia kapitału to książka napisana nie przez historyków, a przez badaczy-pasjonatów, ekonomistów, którzy rzetelnym, ale też zrozumiałym językiem opisują lubelską rzeczywistość gospodarczą na przestrzeni dziejów, patrząc na to okiem zaciekawionego, uczuciowo zaangażowanego sprawozdawcy, Lublinianina, który odgrzebuje fakty z przeszłości, zestawia je w całość i przedstawia swoją osobistą narrację.

Z recenzji prof. dr. hab. Mariana Żukowskiego

Język – dziecięce ekspresje | Edyta Manasterska-Wiącek

piątek, 28 sierpnia 2026

Autorka stworzyła przekrojowe studium językoznawczo-kulturowe poświęcone współczesnej mowie dziecięcej, które wyróżnia się wnikliwością i świeżym spojrzeniem na język najmłodszych. Książka ukazuje niezwykłe bogactwo, pomysłowość i kreatywność dziecięcej wypowiedzi, odsłaniając jej nieoczywiste znaczenia i mechanizmy. To inspirująca i wartościowa publikacja, która nie tylko pogłębia wiedzę o języku dziecka, lecz także pozwala na nowo docenić jego spontaniczność i twórczy potencjał. […] Analiza materiału ma charakter opisowo-interpretacyjny, łączący podejście deskryptywne z oceną i interpretacją zachowań językowych. Badanie ma również charakter naturalistyczny i idiograficzny, ponieważ nie dąży do uogólnień statystycznych, lecz do pogłębionego opisu wybranej grupy.
Książka powstała na bazie autentycznych wypowiedzi dzieci, zebranych i opracowanych przez Autorkę, dzięki czemu zyskuje szczególną wiarygodność i żywość. […] To interesujące opracowanie, które pozwala zajrzeć w sposób myślenia dziecka i lepiej zrozumieć, jak kształtuje się wyrażone w języku jego postrzeganie świata.

Z recenzji dr hab. Joanny Dybiec-Gajer, prof. UKEN

Klasyczność (w) nowoczesności: ciągłość, reinterpretacje, napięcia | red. Teresa Pękala, Roman Kubicki

piątek, 28 sierpnia 2026

Klasyczność (w) nowoczesności: ciągłość, reinterpretacje, napięcia pod redakcją naukową Teresy Pękali i Romana Kubickiego jest kolejną książką serii tematycznej Katedry Estetyki i Filozofii Kultury UMCS poświęconą nowoczesności. Jest rzadkim przypadkiem serii ukazującej się konsekwentnie co roku, ważnej badawczo i dbającej o aspekt estetyczny. Niniejszy tom (tak jak wszystkie wcześniejsze), ze zdjęciami autorskimi profesor Teresy Pękali – redaktorki naukowej serii i pomysłodawczyni konferencji – podkreśla spójność wizualną serii. Od ponad dekady interdyscyplinarne grono badaczy i praktyków spotyka się na zakopiańskich konferencjach estetycznych, gdzie zadaje pytania o różne aspekty współczesnego świata. Efekt tych niezwykle intensywnych spotkań, zderzeń perspektyw po raz kolejny trafia do rąk czytelników. Część pierwsza Nasz klasyk poświęcona jest wspomnieniu o zmarłym, legendarnym twórcy Sceny Plastycznej KUL, Leszku Mądziku, napisanym z perspektywy praktyka-badacza – to bardzo potrzebny i cenny tekst. W kolejnych częściach padają pytania „po co właściwie odwołujemy się do klasyków”, o „lokalne i globalne rozumienia klasyczności”, mowa jest o tym, „że nowoczesność w gruncie rzeczy jest... klasyczna”, badacze i badaczki przywołują „klasyczne” spojrzenie na płynną nowoczesność Zygmunta Baumana, nawiązując do 100. rocznicy jego urodzin. „Klasycyzm” i „klasyczność” to dwa odrębne terminy jednak widać między nimi zbieżność znaczeń, gdzie klasycyzm staje się projektem życia. Artykuły pokazują klasyczne konotacje teatru […], klasyczność jako post-utopię i nowy typ ludzkiej tożsamości „człowieka ogrodowego”. Oczarowani antykiem poszukują jego wpływu w strategiach sztuki doby nowoczesnej, dowodzą obecności klasycznego piękna w świecie rynków finansowych. Autorzy dokonują rekonfiguracji i diagnozy pojęć „klasyka” i „klasyczność”. Czy ich postulaty są słuszne – czas pokaże. Może za pięćdziesiąt lat ich nazwiska i rozpoznania staną się klasyką.

Z recenzji dr hab. Moniki Błaszczak, UAM w Poznaniu

Identity, Intercultural Sensitivity, and Values Preferred by Students in the Wartime in Ukraine | Marija Chepil, Oresta Karpenko

piątek, 7 sierpnia 2026

Monografia cechuje się wysoką aktualnością, wynikającą z potrzeby porównawczej analizy procesów rozwojowych współczesnej młodzieży ukraińskiej w warunkach wojny, integracji europejskiej oraz globalnych wyzwań. Badanie sposobu rozumienia tożsamości narodowej przez studentów oraz ich gotowości do jej formowania ma kluczowe znaczenie dla przyszłości tego kraju. Uzyskane rezultaty badań mają istotne znaczenie praktyczne dla opracowywania skutecznych strategii edukacji patriotycznej, rozwoju komunikacji międzykulturowej oraz kształtowania przyszłej elity zdolnej do godnego reprezentowania Ukrainy w Europie i świecie oraz współtworzenia jego pomyślnej przyszłości. Publikacja wnosi znaczący wkład w dziedzinę nauk społecznych, a przede wszystkim pedagogiki społecznej i międzykulturowej. Wysoko oceniam ogólną wiedzę teoretyczną Autorek z zakresu pedagogiki i nauk pokrewnych oraz Ich osobiste zaangażowanie i podjęty trud badawczy, jak również znajomość i odwołania do aktualnego stanu badań w zakresie podjętej problematyki. Ponadto lektura pracy pozwala na poznanie wprawdzie z konieczności cząstkowego, ale wielostronnego oglądu złożonych zagadnień tej problematyki. Zebrane informacje skłaniają do refleksji i mogą być inspiracją do szerszych i bardziej pogłębionych studiów komparatystycznych i badań...

Z recenzji prof. dr hab. Ewy Ogrodzkiej-Mazur

The monograph is characterized by high relevance, resulting from the need for a comparative analysis of the developmental processes of contemporary Ukrainian youth in the conditions of war, European integration, and global challenges. The study of how students understand national identity and their readiness for its formation is of crucial importance for the future of this country. The obtained research results have significant practical value for developing effective strategies for patriotic education, the development of intercultural communication, and the shaping of a future elite capable of worthily representing Ukraine in Europe and the world, as well as co-creating its prosperous future. The publication makes a significant contribution to the field of social sciences, and above all, social and intercultural pedagogy. I highly appreciate the Authors' general theoretical knowledge in the field of pedagogy and related sciences, their personal commitment and undertaken research effort, as well as their knowledge of and references to the current state of research within the scope of the addressed issues. Furthermore, reading the work allows for a multifaceted, albeit necessarily partial, insight into the complex issues of this subject matter. The gathered information invites reflection and can serve as an inspiration for broader and more in-depth comparative studies and research...

From the review by Prof. Dr. Hab. Ewa Ogrodzka-Mazur

Środowisko sędziowskie w przekazie polskiej prasy na tle sporów o reformę wymiaru sprawiedliwości w latach 2015–2023. Elita czy kasta? | Małgorzata Ewa Stefaniuk

czwartek, 6 sierpnia 2026

Celem monografii jest ukazanie obrazu środowiska sędziowskiego, jaki wyłania się z jego charakterystyki w przekazie polskiej prasy w latach 2015–2023 na tle przeprowadzanej w tym czasie reformy wymiaru sprawiedliwości, która wywołała ostre spory polityczne i przyczyniła się do głębokiej polaryzacji polskiego społeczeństwa. Problematyka badawcza skupia się na próbie odpowiedzi na pytanie, czy sędziowie w Polsce jako grupa zawodowa i istotna część środowiska prawniczego byli traktowani i ukazywani społeczeństwu jako elita, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, to w jakim znaczeniu tego pojęcia: neutralnym czy wartościującym (pozytywnym lub negatywnym), czy też jako kasta – przekonana o swojej wyjątkowości i wyalienowana grupa podejmująca decyzje w oderwaniu od woli Suwerena. Powyższe mogło w istotny sposób wpływać na społeczne przekonanie na temat tego, czy reforma wymiaru sprawiedliwości była konieczna i czy należało ją przeprowadzać wybranymi dla realizacji tego celu metodami. Medialna narracja na temat reform wymiaru sprawiedliwości, które w znaczącym stopniu dotyczyły sędziów, przedstawiona w przekazach publicystycznych zawartych w prasie, została skonfrontowana z ustaleniami dokonanymi w prawniczej literaturze naukowej. Ze względu na to, że podjęty temat niesie ze sobą znaczący ładunek społecznych emocji, i z uwagi na potrzebę szacunku dla wszystkich poglądów, starano się zachować stosowny dla naukowego opracowania obiektywizm, nie unikając jednak własnych ocen.

ODPORNOŚĆ NA (NIE)WIARYGODNOŚĆ KOMUNIKOWANIA MEDIALNEGO. STUDIUM Z ZAKRESU IMMUNOLOGII MEDIOLINGWISTYCZNEJ. MEDIA LINGUISTIC PRE-FACT-CHECKING APPLICATION | ANNA GRANAT

czwartek, 6 sierpnia 2026

Anna Granat podejmuje w monografii problematykę aktualną, doniosłą i ważną zarówno z poznawczego, jak i praktycznego punktu widzenia, co wynika z bardzo szybko postępującego rozwoju komunikacji medialnej, która we współczesnym świecie odgrywa znaczącą rolę w kształtowaniu społecznych postaw, przekonań i wartości.
Autorka, wykorzystując teorię immunologii mediolingwistycznej, oferuje nowatorskie rozwiązanie, jak uodpornić współczesne ,,społeczeństwo ryzyka” na wciąż rosnące zjawisko manipulacji i dezinformacji, jednocześnie nie odbierając mu swobody myślenia i poznawania.
Autorka, wprawnie wiąże lingwistykę z naukami o komunikacji i mediach, psychologią poznawczą oraz teorią systemów, prezentując interdyscyplinarne ujęcie problemu. Dzięki tej wszechstronności praca posiada nie tylko solidne i wiarygodne zaplecze teoretyczne, lecz także oferuje praktyczne narzędzia w formie aplikacji Detektora Poziomu Niewiarygodności Komunikatów Medialnych (DPNKM), które mogą w istotny sposób wzmocnić i wyostrzyć u odbiorców przekazów medialnych odporność intelektualną na treści szkodliwe, manipulacyjne lub fałszywe. Należy podkreślić, że w bardzo umiejętny i wyważony sposób łączy badania eksperymentalne (o charakterze praktycznym) z prezentacją dobrze dobranych, trafnie i bardzo przekonująco opisanych studiów przypadku. Znakomita orientacja Autorki w tej problematyce oraz umiejętność interesującego prowadzenia narracji sprawiają, że zarówno wątki praktyczne, jak i teoretyczne znakomicie się uzupełniają, a całość staje się dla czytelnika zajmującą lekturą (…).
Praca została oparta na sumiennie zebranej podstawie materiałowej, obejmującej dane eksperymentalne, krytyczne treści językoznawcze, rzeczową wiedzę opartą na faktach. Tak solidnie i rzetelnie zebrany materiał stał się bazą dla merytorycznych i wieloaspektowych analiz z wykorzystaniem cyfrowej aplikacji Detektora Niewiarygodności Komunikatów Medialnych i zaowocował stworzeniem profesjonalnego modelu identyfikacji i oceny (nie)wiarygodności komunikatów medialnych, który z pewnością sprawdzi się i zyska popularność nie tylko wśród zainteresowanych specjalistów (ich lista jest długa), lecz także zwykłych użytkowników polszczyzny żywo zainteresowanych skuteczną obroną przed zmanipulowanymi komunikatami medialnymi, którzy chcą budować bardziej odporne i świadome społeczeństwo, nieulegające bezkrytycznie współczesnym medialnym wyzwaniom informacyjnym.
Gorąco popieram dalszy rozwój badań oraz jak najszybsze wdrożenie pełnej wersji Detektora Niewiarygodności Komunikatów Medialnych.

Z Recenzji przygotowanej przez dr hab. prof. uczelni Beatę Żywicką

Zielone i ekoinnowacyjne systemy zarządzania osadami ściekowymi. Dobre praktyki polskich miast | Wojciech Lutek

czwartek, 6 sierpnia 2026

Problematyka wdrażania prośrodowiskowych rozwiązań jest istotnym problemem ekoinnowacji, szczególnie w kontekście zarządzania przestrzenią miejską i generowanymi w niej odpadami. Problem podjęty w monografii uważam za bardzo ważny i aktualny.
Zarządzanie osadami ściekowymi stanowi interesujący problem badawczy ze względu na złożoność towarzyszących mu procesów oraz konieczność wieloaspektowego podejścia, uwzględniającego perspektywę techniczną, ekonomiczną, środowiskową oraz prawną. Wdrażanie rozwiązań technicznych w zarządzaniu osadami ściekowymi, które umożliwiają jednoczesne uzyskanie efektywności tego zarządzania, zmniejsza zanieczyszczenia środowiska oraz spełnia wymogi gospodarki o obiegu zamkniętym. Staje się nie tylko koniecznością, ale także wyraża wysoki poziom odpowiedzialności za zrównoważony rozwój naszej planety.
Cel monografii, jakim jest popularyzacja innowacyjnych, zielonych rozwiązań w obszarze zarządzania systemami gospodarowania osadami ściekowymi, poprzez prezentację wybranych dobrych praktyk realizowanych przez polskie samorządy, jest wartościowy i z pełnym przekonaniem stwierdzam, że został on osiągnięty.
Monografia z pewnością zainteresuje szerokie grono odbiorców. Przemawia za tym przede wszystkim jej interdyscyplinarność oraz prezentacja bardzo ciekawych opisów przypadków miast i stosowanych w nich rozwiązań ściekowych.

Prof. dr hab. Aldona Glińska-Neweś